son dönemde işin içine yapay zeka ve mcp (model context protocol) server destekleri de girmeye başladı. artık sadece sistemleri birbirine bağlamakla kalmıyor, iflow'ları veya api'leri ai agent'ların doğrudan kullanabileceği araçlar olarak dışarı açıp ajan tabanlı senaryolara da zemin hazırlıyor.

sap btp altında yer alan, eski adıyla cpi (cloud platform integration) olarak bildiğimiz bulut tabanlı entegrasyon platformu. şirket içindeki mevcut sap veya sap dışı sistemlerle dış dünyadaki cloud uygulamaları birbiriyle konuşturmaya yarar. gelen veriyi alır, formatını değiştirir (xml, json, csv ne gerekiyorsa), gerekli yerlere yönlendirir ve karşı tarafa iletir. içinde sap'nin hazır sunduğu standart paketler vardır ama proje bazlı işlerde genelde sıfırdan özel akışlar (iflow) tasarlanır. veri dönüşümleri için message mapping, biraz daha kompleks iş kuralları için de groovy script sıkça kullanılır. bağlantı tarafında eli oldukça geniştir. soap, rest, odata, sftp, idoc, rfc gibi aklınıza gelebilecek çoğu protokolü destekler. lokaldeki s/4hana ya da ecc sistemlerine erişirken de araya cloud connector girer ve güvenli bir tünel üzerinden haberleşmeyi sağlar. sadece akış tasarlamakla kalmaz, api management ve event mesh gibi diğer modülleri de aynı çatı altında toplayarak entegrasyon süreçlerini tek merkezden yönetme ve izleme imkanı verir.

kim bu slovakyalisalyangoz?

açılımı general data protection regulation. avrupa birliği’nin 25 mayıs 2018'de yürürlüğe soktuğu, 99 maddelik kişisel veri koruma tüzüğü. türkiye’deki karşılığı kvkk, kendisi de gdpr’ın biraz daha az korkutucu kuzenidir. ceza kısmı ciddidir: 20 milyon euro ya da şirketin global cirosunun yüzde 4'ü, hangisi büyükse. bu rakamı duyan her yönetim kurulu bir gecede “veri gizliliği bizim için öncelik” demeye başlamıştır. hayatımıza en somut katkısı, girdiğimiz her siteye selam veren çerez banner’larıdır. “tümünü kabul et” butonu kocaman ve renklidir, “tercihleri yönet” ise gri, minik ve 47 tane checkbox’ın arkasına saklanmıştır. avrupalı internet kullanıcısı günde ortalama 30 kez onay verir, hiçbirini okumaz. sap tarafında ise apayrı bir dünyadır. “unutulma hakkı” (madde 17) kağıt üzerinde basittir: müşteri “verimi silin” der, silersin. pratikte o müşterinin kaydı 2009'dan beri fi’da, sd’de, z’li tablolarda, bw’de, bir de kimsenin hatırlamadığı bir interface log’unda durur. ilm projesi başlatılır, blocking kuralları yazılır, retention süreleri muhasebeyle tartışılır. vergi mevzuatı “10 yıl saklayacaksın” der, gdpr “gereğinden fazla tutmayacaksın” der, danışman ikisinin arasında kalır. ihlal olduğunda 72 saat içinde otoriteye bildirim zorunludur (madde 33). bu 72 saatin ilk 48'i “gerçekten ihlal mi bu” toplantısıyla, kalan 24'ü de hukukçunun dönüşünü beklemekle geçer. her projenin bir dpo’su vardır. toplantılara nadiren katılır ama katıldığında projenin en sevilmeyen insanı olur, çünkü sorduğu tek soru hep aynıdır: “bu veriyi neden tutuyoruz?” bonus: yapay zeka projelerinde artık ilk slayt mimari değil, “kişisel veri llm’e gidiyor mu?” sorusudur. cevap evetse proje dpo onayına gider, dpo onayı da genelde bir sonraki çeyreğe kalır.

açılımı business technology platform. tek bir ürün sanılır, aslında kalabalık bir servisler ailesidir. her bayram toplanırlar ama kimin kimin nesi olduğunu kimse tam bilmez. aile büyüğü hana cloud’dur. evin bütün masrafını o çıkarır, açık unutulduğunda da bütçeyi o bitirir. integration suite ailenin çalışkan abisidir, herkesi herkesle konuşturur ama kendi derdini kimseye anlatamaz. xsuaa kapıdaki bekçidir, kimseyi içeri almaz, sebebini de söylemez. destination service ise “ben bağlarım” diyen ama 401 alınca telefonu açmayan amcadır. build ailesi ayrı bir koldur. önce workflow management diye doğmuş, sonra process automation olmuş, şimdi build’in bir odasında yaşıyor ama nüfustaki adı hâlâ düzeltilmedi. ai core ailenin yeni gözdesidir, herkes ondan çok şey bekler, o da genelde bir llm’e aracılık etmekle yetinir. joule ise eve yeni gelen gelindir, misafirin yanında çok güzel konuşur, misafir gidince “bu konuda yardımcı olamıyorum” der. ailenin geri kalanı da kalabalıktır: cloud foundry, kyma, abap environment, event mesh, work zone, document ai... her birinin bir görevi vardır ama hepsini tek seferde anlatabilen biri henüz çıkmadı. çıksa bile bir sonraki teched’de isimler değişince baştan öğrenmek zorunda kalacak. aileye katılmak için subaccount açman, entitlement ataman, role collection tanımlaman ve cpea kredisinin nereye gittiğini hiç sormaman yeterlidir.

“geçici çözüm” olarak açılıp 12 yıl prod’da yaşayan yapıdır. içinde kimin, neden, hangi projede yarattığı bilinmeyen alanlar bulunur. dokunulmaz, sorgulanmaz, silinmez. clean core döneminde varlığı itiraf edilmesi gereken günahtır.

“geçici çözüm” olarak açılıp 12 yıl prod’da yaşayan yapıdır. içinde kimin, neden, hangi projede yarattığı bilinmeyen alanlar bulunur. dokunulmaz, sorgulanmaz, silinmez. clean core döneminde varlığı itiraf edilmesi gereken günahtır.

xd01'i, xk01'i ve bilumum müşteri/satıcı ekranını tek çatıda toplayan s/4hana kahramanıdır. cvi (customer vendor integration) sayesinde arka planda hâlâ kna1 ve lfa1 yaşar. yani ev yenilenmiş ama temel aynı temeldir. migration projesinde bp relationship yüklemesi yapan herkesin ortak travmasıdır.

sd danışmanının “hello world”ü. ilk defa açtığında sipariş türü, satış organizasyonu, dağıtım kanalı, bölüm diye dört alan sorar. “daha sipariş girmeden 4 soru mu” diye şaşırırsın. 6 yıl sonra bu dört alanı rüyanda görmeye başlarsın. s/4hana public cloud’da karşılığı “manage sales orders” fiori uygulamasıdır. eski tüfekler o ekranı açınca va01'i özlediklerini fark eder.

eğer requirement a düşmüş bir teslimat varsa silinmesi için kullanılan programdır.

dijital dönüşüm alanlarında çözümler sunan bir DXC Technology şirketidir

açılımı agent2agent protocol. google’ın nisan 2025'te duyurduğu, haziran 2025'te linux foundation’a devrettiği açık protokol. amacı şu: farklı firmaların farklı framework’lerle yazdığı yapay zeka agent’ları birbirini bulabilsin, birbirine iş verebilsin, sonucu geri alabilsin. agent’lar arasında ortak bir dil yani.

yalnızca fiori de payload u kurcalamak için kullandığım klavyemin güzide tuşu

iki veya daha fazla kullanıcı adı ile kullanılabilir

genelde third party uygulamalardan backend e erişirken kullanılan harika özellik. debug yapmaya yarar. hangi kullanıcı ile erişileceği belirtilmek zorundadır